Topole przy wieży spadochronowej są puste w środku. ZZM chce je usunąć

Po gwałtownych podmuchach jedna z topól w Parku Kościuszki runęła na ziemię. Ważące około 20 ton drzewo nie zraniło nikogo, ale zdarzenie uruchomiło szczegółową kontrolę pozostałych topól. Badania wykazały, że wiele z nich ma poważne uszkodzenia, których nie widać na pierwszy rzut oka. Teraz Zakład Zieleni Miejskiej stara się o zgodę na ich usunięcie.

• Tomograf akustyczny sprawdził wnętrze pni
• Większość badanych topól ma wypróchnienia
• Konserwator zdecyduje o usunięciu chorych drzew

Tomograf akustyczny sprawdził wnętrze pni

Topole rosną przy autostradzie A4 i kładce prowadzącej na ulicę Barbary. Mają około 80 lat, a ich wysokość wynosi od 25 do 30 metrów. Po przewróceniu się jednego z drzew pracownicy Zakładu Zieleni Miejskiej zabezpieczyli teren, usunęli większość pozostałości i zlecili badania kolejnych okazów.

Do oceny wykorzystano tomograf akustyczny. Specjaliści zamontowali na pniach niewielkie czujniki, mniej więcej 50 centymetrów nad ziemią, a następnie delikatnie ostukiwali je młotkiem. Urządzenie mierzyło czas przepływu fal dźwiękowych między czujnikami. Zdrowe drewno przewodzi je szybko, natomiast zgnilizna, pęknięcia i puste przestrzenie spowalniają ten przepływ.

Na podstawie pomiarów program komputerowy tworzy kolorowy przekrój pnia. Dzięki temu można wykryć uszkodzenia niewidoczne podczas zwykłych oględzin, bez rozcinania ani naruszania konstrukcji drzewa.

– Zależy nam zarówno na zachowaniu starodrzewu, jak i na bezpieczeństwie mieszkańców korzystających z parku – podkreśla Mieczysław Wołosz, dyrektor Zakładu Zieleni Miejskiej.

Jak wyjaśnia dyrektor, topole należą do drzew krótkowiecznych. W miejskich warunkach ich optymalny okres wzrostu wynosi około 30–40 lat. Z czasem mogą pojawiać się przesuszenia i kruchość zwiększające ryzyko złamania albo przewrócenia podczas wichury.

Większość badanych topól ma wypróchnienia

Wyniki diagnostyki nie pozostawiły wiele miejsca na wątpliwości. Większość drzew ma wypróchnienia wewnątrz pni, a część również widoczne uszkodzenia zewnętrzne. Wśród nich znalazły się posusz grubokonarowy, ubytki oraz grzyby niszczące tkankę drzewa.

Takie topole mogą wyglądać na stabilne, choć ich wnętrze przypomina pustą rurę. Przy wysokości od 25 do 30 metrów i masie sięgającej kilkudziesięciu ton ewentualne złamanie konaru albo przewrócenie całego drzewa stwarzałoby poważne zagrożenie. Znaczenie ma także położenie drzew – rosną przy jednej z najczęściej uczęszczanych alei w Parku Kościuszki.

Mieczysław Wołosz zaznacza, że badania pozwoliły ocenić rzeczywisty stan topól, a nie tylko ich wygląd zewnętrzny. W przypadku drzew z rozległymi ubytkami sama pielęgnacja może nie wystarczyć.

Konserwator zdecyduje o usunięciu chorych drzew

Zakład Zieleni Miejskiej wystąpił do Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zgodę na usunięcie topól uznanych za chore i zagrażające bezpieczeństwu. Taka procedura jest konieczna, ponieważ Park Kościuszki znajduje się w ewidencji zabytków. Przy decyzji trzeba więc uwzględnić zarówno ochronę osób korzystających z parku, jak i przyrodniczą oraz historyczną wartość drzewostanu.

ZZM zaplanował już nasadzenia zastępcze. W późniejszym terminie ma pojawić się 10 lip. Oznacza to, że ewentualne usunięcie starych topól nie zmniejszy ogólnej liczby drzew w tym miejscu, choć nowe nasadzenia będą potrzebowały czasu, by osiągnąć rozmiary porównywalne z obecnym starodrzewem.

na podstawie: UM Katowice.