Upał w Katowicach nie wybacza błędów. Te objawy są alarmem

Wysoka temperatura potrafi w kilka godzin zamienić zwykły dzień w zagrożenie dla zdrowia. W Katowicach szczególnej uwagi wymagają dzieci, seniorzy, osoby przyjmujące leki oraz kierowcy, których koncentracja może osłabnąć w nagrzanym samochodzie. Niebezpieczne warunki dotyczą także zwierząt, zwłaszcza pozostawionych w pojeździe. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie objawów i ograniczenie kontaktu z gorącem.

• Zawroty głowy i silne pragnienie nie są błahe
• Chłodniejsze wnętrze i lekka odzież ograniczają skutki gorąca
• Dzieci, seniorzy i psy potrzebują dodatkowej ochrony

Zawroty głowy i silne pragnienie nie są błahe

Odwodnienie i przegrzanie organizmu mogą prowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego. Objawy wymagające szczególnej uwagi to:

• zmęczenie i osłabienie,
• silny ból lub zawroty głowy,
• nudności,
• gorączka,
• szum w uszach,
• drgawki,
• bardzo wysoka temperatura ciała,
• przyspieszone bicie serca i oddech.

Niepokój, dotkliwe pragnienie, osłabienie albo zawroty głowy powinny skłonić do telefonu pod numer 112. Jeśli stan na to pozwala, trzeba przenieść się do chłodnego miejsca. Osoby przyjmujące leki powinny pozostawać w kontakcie z lekarzem i sprawdzić, czy stosowane preparaty wpływają na termoregulację oraz gospodarkę wodno-elektrolitową.

Gorąco oddziałuje również na układ nerwowy. Może powodować senność i rozdrażnienie, a także pogarszać koncentrację. To ważne szczególnie podczas prowadzenia samochodu. W czasie podróży warto częściej zatrzymywać się w zacienionych miejscach i robić przerwy na odpoczynek. Największe promieniowanie UV przypada zwykle na godziny 12.00–13.00, natomiast najwyższa temperatura powietrza pojawia się zazwyczaj między 15 a 18.

Chłodniejsze wnętrze i lekka odzież ograniczają skutki gorąca

W ciągu dnia okna i żaluzje, zwłaszcza po nasłonecznionej stronie budynku, powinny być zamknięte. Wietrzenie najlepiej przeprowadzać nad ranem oraz nocą, gdy temperatura spada, o ile pozwalają na to warunki bezpieczeństwa.

Pomaga także jasna, przewiewna odzież z naturalnych tkanin. Należy unikać nagłych zmian temperatury. Wyjście prosto z klimatyzowanego pomieszczenia na skwar może wywołać szok termiczny, szczególnie u małych dzieci i osób starszych.

Podczas upałów lepiej zrezygnować z forsownego wysiłku w najgorętszej części dnia. Bieganie i inne intensywne ćwiczenia zwiększają ryzyko odwodnienia, bolesnych skurczów związanych z utratą minerałów, przegrzania oraz udaru cieplnego. Opalanie również wymaga ograniczenia – zalecany maksymalny czas przebywania na słońcu to 2 godz. dziennie, z użyciem kremu ochronnego.

Organizm trzeba regularnie nawadniać, najlepiej wodą niegazowaną. Jadłospis powinien opierać się na lekkich posiłkach z owocami i warzywami. Tłuste, smażone i bardzo kaloryczne dania dodatkowo obciążają organizm. Wysoka temperatura sprzyja też namnażaniu bakterii salmonelli, dlatego należy dokładnie myć ręce i unikać potraw zawierających surowe jajka. Alkohol zwiększa ryzyko odwodnienia.

Nad wodą nie należy gwałtownie wchodzić do chłodniejszego akwenu bezpośrednio po opalaniu. Przed zanurzeniem trzeba stopniowo ochłodzić twarz i klatkę piersiową wodą, a następnie powoli wejść do kąpieli.

Powiązany artykuł

Upał nie odpuszcza. Te objawy i błędy mogą skończyć się źle

Dzieci, seniorzy i psy potrzebują dodatkowej ochrony

Dzieci oraz osoby starsze są bardziej narażone na skutki wysokiej temperatury. Seniorzy powinni, jeśli to możliwe, pozostawać w domu, a przy koniecznym wyjściu założyć nakrycie głowy. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze przyjmujące wiele leków. Odwodnienie może zwiększać ich stężenie w organizmie, nawet do poziomu zagrażającego życiu. Seniorzy aktywni zawodowo mogą korzystać z zaleceń dla pracodawców zawartych w poradniku „Dobry klimat w pracy”.

Jeśli dziecko musi wyjść, powinno mieć lekkie, jasne ubranie przepuszczające powietrze oraz czapkę, najlepiej z daszkiem. Wózek trzeba chronić przed słońcem, między innymi za pomocą parasolki, także gdy znajduje się w miejscu ocienionym. Do picia odpowiednie są letnie, niezimne napoje, między innymi woda mineralna oraz herbatki ziołowe i owocowe. Kąpiel dziecka również powinna odbywać się w letniej, a nie zimnej wodzie.

Pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać dziecka ani zwierzęcia w zaparkowanym samochodzie. W nagrzanym pojeździe temperatura może osiągnąć 50–60 °C. Psy nie chłodzą organizmu tak jak ludzie, ponieważ nie mają gruczołów potowych. Regulują ciepłotę między innymi przez odparowywanie śliny podczas dyszenia. Zamknięcie psa w samochodzie podczas upału może doprowadzić do jego śmierci.

Krem z filtrem SPF zmniejsza ryzyko poparzeń, ale nie zapewnia pełnej ochrony przed promieniowaniem UV. Stopnie ochrony przedstawiają się następująco:

• SPF 2–6 – słaby,
• SPF 9–12 – średni,
• SPF 15–25 – wysoki,
• SPF 30–50 – bardzo wysoki,
• SPF powyżej 50 – ultra wysoki.

Kosmetyk należy nanieść przed wyjściem na słońce, a później powtarzać aplikację po spoceniu się, pływaniu lub wytarciu skóry ręcznikiem. Ochrona słabnie z upływem czasu. Dla dorosłej osoby odpowiednia ilość kremu na całe ciało to około sześciu łyżeczek. Upał określa się jako temperaturę powietrza przekraczającą 30 °C przy powierzchni ziemi.

na podstawie: Urząd Miasta w Katowicach.