Katowickie biblioteki rosną w siłę. Dwie filie czeka duża zmiana

W katowickich filiach książki dawno przestały stać samotnie na półkach. Obok nowości pojawiają się komiksy, audiobooki, gry planszowe i warsztaty, a frekwencja pokazuje, że takie miejsca wciąż przyciągają mieszkańców. Teraz sieć biblioteczna szykuje się do kolejnych zmian – jedna filia przejdzie remont, druga przeniesie się do znacznie większego lokalu. To decyzje, które wykraczają poza sam księgozbiór i dotykają codziennego życia dzielnic.

• Komiksy, audiobooki i planszówki przyciągają coraz więcej czytelników
• Filia na Chrobrego przejdzie remont, a Zamkowa dostanie dużo więcej miejsca
• Biblioteka wychodzi poza regały i jedzie do domów seniorów

Komiksy, audiobooki i planszówki przyciągają coraz więcej czytelników

Katowicka Miejska Biblioteka Publiczna działa dziś w 34 filiach, rozsianych po niemal całym mieście. Jak podkreśla prezydent Katowic Marcin Krupa, to sprawia, że dostęp do książek jest szeroki, a sam model sieci bibliotecznej wyróżnia się na tle wielu europejskich i światowych metropolii. W mieście na 100 tys. mieszkańców przypada 12 bibliotek, co – według przekazanych danych – daje wynik lepszy niż w Sztokholmie czy Mediolanie i kilkukrotnie lepszy niż w Nowym Jorku.

„Dbamy też o to, by na bibliotecznych półkach na czytelników czekały nowości i bestsellery” – mówi Marcin Krupa.

Nie są to puste półki do oglądania z daleka. W 2025 roku do filii MBP trafiło blisko 33,9 tys. nowych woluminów, kupionych z pieniędzy miasta i z dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tylko w 2025 roku katowiczanki i katowiczanie wypożyczyli ponad 850 tys. materiałów, co pokazuje, że biblioteka nadal jest miejscem ruchu, wyboru i spotkania z nową lekturą, a nie tylko cichą czytelnią.

Coraz mocniej widać też rosnące zainteresowanie komiksem. W zbiorach MBP jest już ponad 5,1 tys. tytułów tego typu, w tym niemal 470 wydanych w 2025 roku. Czytelnicy sięgają po różne gatunki – od kryminałów i historii obyczajowych po mangę dla młodszych odbiorców. Biblioteka zauważa przy tym prostą zależność: ceny komiksów potrafią być na tyle wysokie, że wypożyczenie staje się dla wielu osób naturalnym rozwiązaniem.

„Cieszy, że z dużym zainteresowaniem mieszkańców spotyka się również nasza oferta audiobooków oraz gier planszowych” – podkreśla Anna Fałat, dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach.

Warto dodać, że w zakupach nowości biblioteka stawia przede wszystkim na literaturę piękną dla dorosłych oraz dla dzieci i młodzieży. Książki naukowe trafiają do zbiorów rzadziej, bo – jak wynika z obserwacji placówki – zainteresowanie nimi od lat słabnie.

Filia na Chrobrego przejdzie remont, a Zamkowa dostanie dużo więcej miejsca

Wśród planów na najbliższy czas są dwie zmiany, które odczują konkretne dzielnice. Pierwsza dotyczy filii numer 25 przy ul. Bolesława Chrobrego 2 na osiedlu Tysiąclecia. W trzecim kwartale 2026 roku ma tam ruszyć remont za około 120 tys. zł. Zakres prac obejmie m.in. wymianę podłóg, naprawę pęknięć, uzupełnienie ubytków w tynkach oraz malowanie ścian. Sama placówka zajmuje nieco ponad 220 m² w przyziemiu budynku należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej Piast.

Druga zmiana będzie większa i bardziej odczuwalna dla użytkowników biblioteki w Janowie. Filia numer 21 z ul. Zamkowej 45 ma przenieść się do lokalu o powierzchni blisko 320 m², czyli ponad dwa razy większego niż obecny. Dziś działa w lokalu o powierzchni 133 m², który wymaga już generalnego remontu. Dlatego miasto zdecydowało o zmianie miejsca na tej samej ulicy, ale w przestrzeni, która pozwoli bibliotece wyjść szerzej do mieszkańców.

„Większa, bardziej atrakcyjna i efektywna przestrzeń pozwoli stworzyć wielofunkcyjny profil tej filii” – zaznacza Krzysztof Kraus, naczelnik wydziału kultury w Urzędzie Miasta Katowice.

Koszt dostosowania nowego lokalu i wyposażenia oszacowano na ponad 430 tys. zł. W planie są między innymi:

• toaleta dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
• edukacyjne gry ścienne,
• ekran multimedialny,
• dwa kioski elektroniczne z programami edukacyjnymi dla dzieci,
• stoły warsztatowe.

Prace mają być prowadzone w drugiej połowie 2026 roku, tak aby nowa siedziba mogła zacząć działać z początkiem 2027 roku. Z zapowiedzi wynika, że filia ma zyskać nie tylko więcej miejsca na książki, ale też przestrzeń na warsztaty i kameralne koncerty.

Biblioteka wychodzi poza regały i jedzie do domów seniorów

Katowickie filie od dawna pełnią rolę czegoś więcej niż punktów wypożyczeń. Organizowane są w nich spotkania autorskie, koncerty, spektakle, wystawy, zajęcia edukacyjne i konkursy. Wśród działań, które szczególnie dobrze pokazują ten kierunek, są akcje „Ferie z Książką” i „Lato z Książką”. To propozycje dla dzieci, które spędzają wolny czas w mieście, a przy okazji mogą wejść w literaturę przez zabawę, warsztaty i spotkania. W tegorocznej odsłonie zimowej akcji pod hasłem „Ale kosmos!” udział wzięło ponad 450 dzieci.

Jest też projekt bardziej cichy, ale bardzo potrzebny. Katowicka Srebrna Książka dla Seniorów działa od sierpnia 2020 roku i polega na dostarczaniu książek oraz audiobooków do domów osób starszych i z niepełnosprawnościami, które nie mogą samodzielnie dotrzeć do biblioteki. Zamówienia można składać przez katalog Integro albo telefonicznie, a woluminy rozwozi specjalny „książkobus”. Usługa jest bezpłatna i obejmuje całe miasto.

W 2025 roku zrealizowano ponad 1,3 tys. wizyt, podczas których dostarczono przeszło 6,5 tys. książek i audiobooków. To liczby, które dobrze pokazują, jak bardzo biblioteka potrafi dopasować się do różnych potrzeb mieszkańców – od dziecka szukającego komiksu po seniora, który czeka na kolejną lekturę w domu.

na podstawie: Urząd Miasta w Katowicach.