Muzeum Śląskie powiększa kolekcję Szajny - największy zbiór jego prac na świecie

W samym sercu Katowic rodzi się katalog, który może zmienić sposób, w jaki miasto opowiada o XX wieku. Muzeum Śląskie w Katowicach otrzymało wsparcie na zakup kolejnych prac Józefa Szajny - to ruch, który znacząco powiększy jedną z najważniejszych kolekcji artysty na świecie.

• Kolekcja dzieł Józefa Szajny w Muzeum Śląskim rozwija się dzięki ministerialnej dotacji
• Muzeum pokazuje jak Szajna przekuwa traumę w formę - sylwety i asamblaże prowadzą rozmowę o człowieku

Kolekcja dzieł Józefa Szajny w Muzeum Śląskim rozwija się dzięki ministerialnej dotacji

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało dofinansowanie w ramach programu Kolekcje sztuki współczesnej 2026, a projekt złożony przez Muzeum Śląskie w Katowicach został oceniony najwyżej spośród zaakceptowanych wniosków. To nie tylko finansowy zastrzyk - to etap przejmowania spuścizny artysty, obejmujący m.in. wykup cennych depozytów, które dopełnią już rozbudowaną kolekcję muzeum. Obecnie zbiory związane z Józefem Szajną liczą około 580 obiektów, a nowe nabytki mają uczynić z nich najpełniejszy w skali Polski i świata wybór prac tego twórcy. 🙂

Wśród planowanych zakupów znalazły się m.in.:

• “Drang nach Osten - Drang nach Westen” 1987
• “Drang nach Osten - Drang nach Westen” 1989
• “Ostatnia stacja” 1996
• rysunki z cyklu “Leżę tutaj ukrzyżowany” 1992
• “ Oświęcim I” 1985
• “Apel”
• “Kopiec. Akcja”

Do kolekcji trafią także prace wykonane techniką asamblażu - między innymi “Widok” i “Za ścianą” - które rezonują z już posiadanymi w muzeum obiektami, takimi jak “Czerwona rękawiczka”. 🖼️

Muzeum pokazuje jak Szajna przekuwa traumę w formę - sylwety i asamblaże prowadzą rozmowę o człowieku

Twórczość Józefa Szajny nosi ślady osobistych doświadczeń z obozów koncentracyjnych, ale muzealna narracja nie zamyka się na dokumentowaniu historii. Szajna tworzył sztukę totalną - łącząc malarstwo, grafikę, rzeźbę i teatr - i potrafił przemienić osobistą traumę w uniwersalny, humanistyczny dyskurs. W pracach takich jak “Mrowisko” czy “Sylwety” pojawia się motyw sylwety - znak pustki po człowieku, ślad tego, co przeminęło. Instalacje i projekty scenograficzne, jak “Reminiscencje” czy szkice do “Repliki”, pokazują siłę jego plastycznego języka i dają pole do rozmowy z widzem młodszym i starszym. 🎭

Doposażenie kolekcji oznacza, że muzeum zyska nowe narzędzia do budowania wystaw i programów edukacyjnych, które nie tylko przedstawią dorobek Szajny, ale także pozwolą mieszkańcom i gościom Katowic na konfrontację z pytaniami o wartość ludzkiego życia i pamięć. 🙂

Muzeum będzie sukcesywnie udostępniać zbiory i materiały, tak aby historia i forma dzieł Szajny tworzyły spójny dialog z publicznością i lokalnym życiem kulturalnym.

na podstawie: Muzeum Śląskie.