Po kopalniach zostaje krajobraz - Ondřej Durczak fotografuje Śląsk

W Galerii Pustej w Katowicach przemysł nie znika bez śladu. Wystawa „INDUSTRIAL” prowadzi przez Ostrawę, Karwinę i okolice, gdzie szyby, hałdy oraz opuszczone budynki opowiadają o regionie zmieniającym swoją tożsamość.

• „INDUSTRIAL” pokazuje, jak przemysł przechodzi do historii
• Fotografie Durczaka łączą teraźniejszość z pamięcią regionu
• W Galerii Pustej można zobaczyć wystawę od września do października

„INDUSTRIAL” pokazuje, jak przemysł przechodzi do historii

Ondřej Durczak od kilkunastu lat fotografuje północne Morawy i czeski Śląsk. Nie szuka jednak wyłącznie efektownych ruin. Interesuje go przede wszystkim moment przemiany - chwila, w której miejsce stworzone dla kopalni, huty czy zakładu przemysłowego zaczyna funkcjonować w zupełnie nowej rzeczywistości.

Na zdjęciach zobaczymy krajobraz zagłębia ostrawsko-karwińskiego, kształtowany przez podziemne wydobycie węgla kamiennego. Szczególnie ważna jest dla autora Karviná 2 - Doly, czyli obszar dawnej Karwiny. Do połowy XX wieku koncentrowało się tam życie społeczne, kulturalne i przemysłowe, dziś zaś przestrzeń ta stała się jednym z najbardziej wyrazistych znaków postindustrialnej zmiany.

Durczak dokumentuje ten proces w latach 2011-2026. Jego fotografie zostaną zestawione z archiwalnymi ujęciami kopalń Ostrawy i Karwiny ze zbiorów Zdeňka Wludyki. Dzięki temu wystawa nie zatrzymuje się na współczesnym obrazie opuszczonych miejsc, ale pozwala zobaczyć, co było wcześniej - i jak szybko potrafi zmienić się całe otoczenie. 📷

Fotografie Durczaka łączą teraźniejszość z pamięcią regionu

Ważnym elementem ekspozycji będzie panoramiczna mozaika. Połączy współczesne zdjęcia Ostrawy i Karwiny z inscenizowanymi martwymi naturami oraz historycznymi fotografiami pochodzącymi z Archiwum Diamo, Muzeum Ostrawskiego, Archiwum Miasta Ostrawy i archiwum Zdeňka Wludyki.

To zestawienie nadaje wystawie dodatkową warstwę. Obok dokumentu pojawia się praca z pamięcią, a obok przemysłowej infrastruktury - ślady ludzi i codzienności, które przez dekady były związane z kopalniami. Tym mocniej wybrzmiewa fakt, że na początku 2026 roku zakończono wydobycie węgla kamiennego w ostatniej czeskiej kopalni tego typu. Krajobraz po górnictwie nie jest więc zamkniętym rozdziałem, lecz przestrzenią, dla której dopiero szuka się nowej funkcji. 🏭

Kurator wystawy, Arkadiusz Ławrywianiec, podkreśla znaczenie fotografii jako zapisu przemian przemysłowych i społecznych. W tym ujęciu „INDUSTRIAL” staje się nie tylko wystawą o architekturze, ale także wizualnym dokumentem regionu, który przez lata budował swoją siłę wokół hutnictwa i górnictwa.

Powiązany artykuł

INDUSTRIAL. Wystawa prac Ondřeja Durczaka

W Galerii Pustej można zobaczyć wystawę od września do października

Wernisaż odbędzie się 3 września 2026 roku o godz. 18 w Galerii Pustej. Sama wystawa będzie dostępna od 4 września do 28 października 2026 roku. Za jej kuratorski kształt odpowiada Arkadiusz Ławrywianiec, a wydarzenie przygotowuje Instytucja Kultury Katowice - Miasto Ogrodów.

Ondřej Durczak urodził się w Ostrawie w 1989 roku. Studiował fizykę oraz fotografię twórczą na Uniwersytecie Śląskim w Opawie, gdzie w 2022 roku uzyskał doktorat. Jest także laureatem tytułu „Osobowość fotografii do 30 lat” za 2019 rok. W swojej pracy łączy praktykę fotograficzną z badaniem historii obrazu i lokalnych publikacji.

Jego dorobek obejmuje albumy poświęcone między innymi Ostrawie, Karwinie, Bruntálowi oraz dziedzictwu węglowego górnictwa. Prace prezentował w Czechach i Polsce, a także podczas wydarzeń fotograficznych w Bratysławie i Budapeszcie. W Katowicach pokazuje region dobrze znany mieszkańcom obu stron granicy, ale oglądany z perspektywy, która pozwala dostrzec w nim także wspólne doświadczenie całego przemysłowego Śląska. 🌆

na podstawie: Miasto Ogrodów.