Strażnicy miejscy dostaną nowe mandaty. Nawet 3000 zł za przejazd

Od 15 września 2026 roku strażnicy miejscy i gminni w całej Polsce będą mogli nakładać mandaty za szerszy katalog wykroczeń. Najwyższa kara, do 3000 zł, ma grozić za wjazd lub wejście na przejazd kolejowy przy opuszczonych zaporach albo czerwonym świetle.

Zmiany wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisanego przez wiceministra Czesława Mroczka. Nowe przepisy mają pozwolić strażnikom szybciej kończyć interwencje na miejscu, bez kierowania każdej sprawy do Policji albo sądu.

Najwyższe mandaty dotyczą bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. Strażnicy będą mogli reagować na wjazd lub wejście na przejazd przy opuszczonych, opuszczających się albo niedokończonych w podnoszeniu zaporach. Mandat będzie groził również za zignorowanie czerwonego, także migającego, światła oraz za wjazd na torowisko, gdy po drugiej stronie nie ma miejsca na kontynuowanie jazdy.

Za takie wykroczenia strażnik będzie mógł nałożyć od 2000 do 3000 zł mandatu. Uprawnienie zostało powiązane z art. 97a Kodeksu wykroczeń.

Nowe kompetencje obejmą także osoby, które celowo nie wykonują poleceń strażnika albo utrudniają czynności służbowe. Chodzi między innymi o odmowę zatrzymania się w wyznaczonym miejscu podczas interwencji. Podstawą będzie art. 65a Kodeksu wykroczeń, a mandat może wynieść do 500 zł.

Strażnicy zyskają również uprawnienia związane z ochroną dzieci. Za sprzedaż napoju energetycznego osobie poniżej 18. roku życia będzie można nałożyć mandat do 2000 zł. Odpowiedzialność może dotyczyć bezpośredniego sprzedawcy oraz kierownika placówki, jeśli nie zapewnił właściwego nadzoru. W tym przypadku przepisy odwołują się do art. 18d ust. 1 i 2 ustawy o zdrowiu publicznym.

Kontrole mają objąć także szkoły, przedszkola, kluby sportowe i obiekty turystyczne. Strażnicy sprawdzą, czy wprowadzono Standardy Ochrony Małoletnich. Za brak wymaganych procedur może grozić nagana albo mandat do 250 zł, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie małoletnich.

Zmiany dotyczą także właścicieli psów i osób podróżujących ze zwierzętami. Za brak corocznego szczepienia psa przeciwko wściekliźnie będzie groził mandat do 500 zł. Taka sama kara ma dotyczyć przewozu psa, kota lub fretki bez wymaganych dokumentów i zabezpieczeń, między innymi chipa, paszportu albo badań. Wskazane przepisy to art. 102 ust. 1 ustawy o zdrowiu zwierząt oraz art. 85 ust. 1a pkt 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych.

Strażnicy będą mogli karać również za zaniedbania sanitarne na nieruchomościach, w tym brak wymaganej deratyzacji i zwalczania insektów. Mandat za takie naruszenia wyniesie do 500 zł. Do katalogu dodano także wykroczenia związane z nieprzestrzeganiem lokalnych uchwał antysmogowych. Za spalanie paliw stałych z naruszeniem obowiązujących zakazów lub ograniczeń grozić będzie do 500 zł mandatu.

Osobne uprawnienie dotyczy fotografowania, filmowania i skanowania oznaczonych obiektów wojskowych oraz elementów infrastruktury krytycznej. Jeżeli obiekt będzie oznaczony znakiem zakazu fotografowania, strażnik będzie mógł nałożyć mandat do 500 zł. Sprzęt użyty do rejestrowania obrazu może zostać objęty przepadkiem. Podstawą ma być art. 683a ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.

Nowe przepisy nie tworzą nowych przestępstw. Rozszerzają katalog czynów, za które straż miejska i gminna może wystawić mandat bez kierowania sprawy do sądu. Zmiany mają obowiązywać od połowy września 2026 roku i dotyczyć patroli działających na terenie całego kraju, także w Katowicach.

na podstawie: Straż Miejska w Katowicach.