Po węglu nie będzie jednej branży. Śląsk stawia na wiele specjalizacji

Przy jednym stole w Międzynarodowym Centrum Kongresowym spotkali się przedstawiciele samorządu, polityki i biznesu, by odpowiedzieć na pytanie o przyszłość regionu po wygaszeniu górnictwa. Z debaty wyłonił się jeden kierunek: Śląsk nie szuka pojedynczego następcy węgla, lecz gospodarki opartej na wielu specjalizacjach. Wśród najczęściej wymienianych znalazły się nowe technologie, energetyka, przemysł, usługi i nauka. Ważnym tematem pozostało jednak to, czy region zatrzyma młodych mieszkańców.

Transformacja ma zmienić gospodarkę, a nie wymazać jej przemysłowy charakter

Panel odbył się w ramach Forum Transformacji Śląska, towarzyszącego pierwszej edycji Future Mining Forum & Expo. W dyskusji uczestniczyli marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa, przewodniczący Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii Leszek Pietraszek, posłanka Monika Rosa, wiceprezydent Katowic Jarosław Makowski oraz przedstawiciele firm Veolia, AIUT i DL Invest Group.

Uczestnicy podkreślali, że odejście od górnictwa i transformacja energetyki przyniosą głęboką zmianę gospodarczą. Nie oznacza to jednak rezygnacji z przemysłowych kompetencji regionu. Chodzi raczej o ich wykorzystanie w nowocześniejszych sektorach oraz o poszerzenie gospodarczego zaplecza Górnego Śląska.

„Przyszłością regionu jest gospodarka wielu specjalizacji – oparta na nowoczesnym przemyśle, technologiach, usługach, nauce i wysokiej jakości życia” – mówił Wojciech Saługa.

Marszałek wskazywał również na ponad 5 mld euro z funduszy Unii Europejskiej, które mają wspierać zmiany w województwie śląskim. W jego ocenie przemysłowe dziedzictwo regionu powinno stać się punktem wyjścia do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy, technologiach i kompetencjach.

Dla mieszkańców oznacza to, że kierunek zmian będzie zależał nie tylko od nowych inwestycji, lecz także od możliwości zdobywania umiejętności potrzebnych w rozwijających się branżach. Właśnie kompetencje pracowników i zaplecze naukowe wskazywano podczas debaty jako jedne z najważniejszych zasobów regionu.

Odpływ młodych mieszkańców pozostaje jednym z największych wyzwań

Leszek Pietraszek zwrócił uwagę na depopulację, czyli zmniejszanie się liczby mieszkańców oraz odpływ młodych osób. Jego zdaniem sam potencjał przedsiębiorstw, uczelni i instytucji badawczych nie wystarczy, jeśli region nie będzie potrafił przekonać młodych ludzi do studiowania, pracy i życia na Górnym Śląsku.

„Obawiam się depopulacji. Tego, że tracimy młodych ludzi i nie jesteśmy wystarczającym magnesem, by ich przyciągać do regionu” – mówił przewodniczący GZM.

W dyskusji pojawiła się także potrzeba silniejszej współpracy miast i gmin. Monika Rosa przekonywała, że Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia powinna rozwijać się jako jeden duży organizm miejski i skupiać więcej funkcji. Wspólne planowanie może ułatwić wykorzystanie infrastruktury, uczelni, terenów inwestycyjnych oraz potencjału mieszkańców.

Posłanka podkreślała, że region ma już mocne podstawy do dalszego rozwoju – uczelnie, kapitał ludzki i atrakcyjne warunki dla inwestorów. Efekty mogą być większe, jeśli samorządy i instytucje będą działały bardziej spójnie.

Od centrów danych po technologie kosmiczne

Rozmowa dotyczyła sektorów, które mogą w przyszłości napędzać gospodarkę województwa. Wśród nich wymieniano:

• nowoczesny przemysł i advanced manufacturing,
• energetykę,
• sztuczną inteligencję i technologie informatyczne,
• centra danych oraz usługi biznesowe,
• logistykę,
• technologie kosmiczne,
• rozwiązania dla sektora obronnego,
• przemysły kreatywne i nowoczesną gospodarkę miejską.

Marek Gabryś, prezes AIUT, zaznaczył, że przemysł nadal pozostaje ważną częścią tożsamości gospodarczej Śląska. Jego zdaniem wraz z przemianami pozostają tu wiedza, doświadczenie i etyka pracy, które można wykorzystać w nowych warunkach rynkowych.

„Nawet jeśli przemysł upada, to technologie i wiedza zostają” – mówił Marek Gabryś.

Podczas Forum Transformacji Śląska wskazywano także na znaczenie terenów poprzemysłowych, infrastruktury i zaplecza akademickiego. To właśnie połączenie tych elementów ma ułatwić tworzenie nowych specjalizacji, zamiast zastępowania jednej gałęzi gospodarki kolejną.

Punktem odniesienia dla debaty był raport Grupy PTWP „Śląsk przyszłości. Nowe kierunki rozwoju”. Wnioski z rozmów koncentrowały się wokół nowego modelu gospodarczego Górnego Śląska, przygotowania pracowników do potrzeb rynku oraz modernizacji przemysłu. Wydarzenie w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach odbywało się w ramach pierwszej edycji Future Mining Forum & Expo.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.