Nowa siedziba Archiwum Państwowego otwarta. Zbiorom przybyło miejsca i bezpieczeństwa

W Katowicach otwarto miejsce, w którym historia ma wreszcie dostać lepsze warunki niż dotąd. Po kompleksowej przebudowie i rozbudowie Archiwum Państwowe zyskało nową siedzibę, a wraz z nią przestrzeń dla dokumentów, wystaw i codziennej pracy z archiwaliami. To inwestycja, która nie kończy się na murach – jej znaczenie wykracza daleko poza same zbiory. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele rządu i województwa, podkreślając, że chodzi o coś więcej niż nowy adres instytucji.

• Za rozbudową stoi skala, której nie widać od razu
• Nowa siedziba ma więcej niż jedną funkcję

Za rozbudową stoi skala, której nie widać od razu

Nowa siedziba Archiwum Państwowego w Katowicach powstała po dużym przedsięwzięciu budowlanym, które objęło zarówno dobudowę nowych obiektów, jak i przebudowę tego, co już istniało. W ramach projektu stanęły trzy nowe budynki, w tym dwa magazyny oraz obiekt konferencyjno-wystawienniczy. Z kolei trzy istniejące gmachy zostały połączone z nową częścią przewiązkami komunikacyjnymi, co porządkuje cały układ i ułatwia pracę na co dzień.

W uroczystości udział wziął podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marek Krawczyk, a także wojewoda śląski Marek Wójcik. To właśnie on zwracał uwagę, że archiwa przechowują nie tylko urzędowe teczki, ale też ślady ludzkich losów i pamięć o pracy instytucji, samorządów czy zakładów. Jak podkreślił:

„Archiwum to instytucja, która odpowiada za zachowanie ciągłości funkcjonowania państwa. Gromadzone są w nim dokumenty instytucji publicznych, samorządów, miast i zakładów pracy, a także materiały dokumentujące ludzkie losy.”

W praktyce oznacza to jedno: dokumenty mają trafić do warunków, które ograniczą ryzyko zniszczenia i pozwolą na ich bezpieczne przechowywanie przez lata, a nie tylko na przeczekanie kolejnego remontu.

Nowa siedziba ma więcej niż jedną funkcję

Inwestycja nie została pomyślana wyłącznie jako magazyn na akta. Archiwum zyskuje też przestrzeń do działań, które dla wielu osób są równie ważne jak samo przechowywanie zbiorów. Chodzi o:

• możliwość przejęcia po 2026 roku około 20 tys. metrów bieżących archiwaliów,
• rozwój działalności wystawienniczej,
• szersze działania edukacyjne,
• poprawę warunków pracy archiwistów,
• organizację szkoleń i prezentacji poświęconych zabezpieczaniu zasobów archiwalnych.

To ważne zwłaszcza wtedy, gdy archiwum ma być nie tylko sejfem dla papierów, ale też miejscem, do którego zaglądają badacze, nauczyciele, uczniowie i osoby szukające śladów rodzinnej historii. Dobrze przygotowana przestrzeń daje tu więcej możliwości niż sama estetyka nowego budynku. Przekłada się na tempo pracy, bezpieczeństwo zbiorów i komfort korzystania z nich.

Całość sfinansowano z budżetu państwa, a koszt inwestycji wyniósł 98 mln zł. Dla Katowic to nie jest więc jedynie kolejna publiczna budowa, lecz zaplecze dla pamięci, która bez takich miejsc szybko zaczęłaby się kruszyć.

na podstawie: Urząd Wojewódzki.