Katowice przygotowują Strefę Czystego Transportu mimo poprawy jakości powietrza

W Katowicach zapanowała mieszana reakcja - miasto pokazuje spadek zanieczyszczeń, a jednocześnie musi przygotować kolejne regulacje. Decyzja KE opiera się na danych z 2024 r., zanim przeniesiono stację pomiarową na ulice miejskie. W tle są formalne wymogi, środki z KPO i pytania o proporcjonalność działań.

• Skąd presja na wprowadzenie strefy
• Co robią Katowice i jakie są wyniki

Skąd presja na wprowadzenie strefy

Komisja Europejska skierowała sprawę Polski do Trybunału UE za przekroczenia NO₂ w 2024 r. w Aglomeracji Górnośląskiej i Krakowskiej. W Katowicach wcześniej funkcjonowała stacja GIOŚ przy autostradzie A4 - na Alei Górnośląskiej - która rejestrowała wyższe stężenia związane z ruchem tranzytowym. Po wielomiesięcznych negocjacjach stacja została w marcu 2025 przeniesiona na ulice zarządzane przez miasto - na ul. Dudy-Gracza. W maju 2025 miasto poinformowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska o tej korekcie, lecz późniejszy list z 1 grudnia 2025 wskazał, że sama zmiana lokalizacji nie zwalnia z obowiązku utworzenia Strefy Czystego Transportu - warunku ważnego także dla wypłaty środków z KPO.

Co robią Katowice i jakie są wyniki

Miasto podkreśla, że obecne pomiary nie wykazują przekroczeń NO₂. Równocześnie prowadzone są działania inwestycyjne i organizacyjne: badania dotyczące Strefy Płatnego Parkowania, modernizacja taboru autobusowego z zamówieniem 30 elektrycznych autobusów za około 117 mln zł - co zwiększy flotę elektrobusów do 58 pojazdów, oraz kontynuacja projektów infrastrukturalnych. Do najważniejszych należą dofinansowanie ponad 5 mln zł na węzeł przesiadkowy “Św. Jana”, rozbudowa tramwajowa w projekcie “Tramwaj na Południe” i modernizacja linii kolejowej E65 z planowanymi przystankami Katowice Uniwersytet i Katowice Akademia. Miasto chwali też rozwój punktów ładowania - już ponad 200 w Katowicach.

Średnie poziomy PM10 maleją na przestrzeni lat - w 2024 r. było 25,1 µg/m³, wobec 24,3 µg/m³ w 2023 i znacznie wyższych wartości w poprzedniej dekadzie - co według miasta potwierdza efekty prowadzonych działań.

Miasto zapowiada przygotowanie założeń Strefy Czystego Transportu, analizę wariantów minimalizujących uciążliwości i konsultacje społeczne, równocześnie obiecując dbałość o komfort mieszkańców i proporcjonalność rozwiązań.

Dla mieszkańca: przeniesienie stacji pomiarowej i spadające wartości PM10 to dobre sygnały, ale obowiązki wynikające z prawa unijnego i krajowego mogą wymusić zmiany w organizacji ruchu - np. poszerzenie stref płatnego parkowania czy ograniczenia w centrum. W praktyce oznacza to, że warto obserwować zapowiadane konsultacje dotyczące Strefy Czystego Transportu, bo to tam będą omawiane konkretne warianty, terminy wdrożenia oraz ulgi czy wyjątki dla lokalnych mieszkańców i firm.

na podstawie: Urząd Miasta Katowice.