Zielony uspokaja — wystawa Jadwigi Janowskiej w Galerii Pusta 18 września–12 października

Nowa wystawa fotografii zwraca uwagę na znikające skrawki zieleni wokół sklepów wielkopowierzchniowych i zastanawia, czy sztuczne rośliny w centrach handlowych to naprawdę rekompensata za wycięte miejskie „dzikie” przestrzenie.

• Zobacz w Galerii Pusta wystawę Jadwigi Janowskiej już od 18 września
• Przyjdź i przekonaj się, jak „zielony uspokaja” w obiektywie Janowskiej

Zobacz w Galerii Pusta wystawę Jadwigi Janowskiej już od 18 września

Wernisaż prac Jadwigi Janowskiej odbędzie się 18 września o godz. 18. Wystawę będzie można oglądać od 18 września do 12 października w Galerii Pusta. Kuratorką projektu jest Katarzyna Łata.

Przyjdź i przekonaj się, jak „zielony uspokaja” w obiektywie Janowskiej

Autorka proponuje wizualną opowieść o miejscach, które kiedyś były pustymi, dzikimi terenami lub małymi wyspami zieleni, a dziś stopniowo zapełniają się zabudową handlową. W centrum projektu stoi obserwacja, w jaki sposób do tych przestrzeni wprowadzana jest roślinność i jaki ma to wpływ na odbiorcę.

W tekście towarzyszącym projektowi artystka powołuje się na koncepcję biofilii i jej skutki: kontakt z naturą redukuje stres i sprzyja odzyskiwaniu spokoju oraz zdrowia. W wystąpieniu autorka zaznacza też inny sens słowa zielony - jako określenie osoby niedojrzałej lub niedoświadczonej.

„zielony uspokaja”

Jadwiga Janowska odwołuje się też do danych statystycznych: w Polsce 15% zabudowy, a globalnie szacuje się, że 15-20% stanowią sklepy i centra handlowe. Zwraca uwagę, że do wnętrz handlowych często wprowadza się elementy zieleni, by poprawić nastrój klientów i wydłużyć czas ich pobytu, co w efekcie zwiększa sprzedaż. Roślinność bywa jednak sztuczna i/lub egzotyczna. Autorka krytycznie odnosi się też do rankingów „najbardziej zielonych” obiektów handlowych, gdzie na zdjęciach roślinność bywa trudna do zaobserwowania.

W ekspozycji Janowskiej pojawia się refleksja, że tworzenie łąk kwietnych nie zrekompensuje utraconych dzikich przestrzeni. Projekt wpisuje się w nurt sztuki środowiskowej i zaangażowanej, poruszając wątki związane z kryzysem klimatycznym.

Głównym medium zastosowanym w projekcie jest fotografia. Artystka dokumentuje przestrzenie sklepów wielkopowierzchniowych, w tym galerie i centra handlowe, obserwując zarówno powstające nowe obiekty, jak i zamykane, stojące puste budynki.

Fotografie do cyklu powstawały od 2023 roku i są wynikiem wcześniejszych rozważań oraz wielokrotnych obserwacji. Janowska projektuje obrazy w duchu nowej topografii: unika „decydującego momentu” w stylu bressonowskim i nadmiernej estetyzacji, stawiając na analityczność i dokumentalny zapis zmian przestrzennych. Powstałe fotografie są efektem długotrwałych obserwacji.

Prezentowane prace pełnią formę naukową - «Prezentowane dzieła artystyczne stanowią rozprawę doktorską» realizowaną na Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie. Promotorką pracy jest dra hab. Anna Sielska, prof. ASP w Katowicach, a promotorem pomocniczym dr hab. Włodzimierz Karankiewicz, prof. UJD.

Jeżeli chcesz zobaczyć, jak wyglądają te fotografie i porozmawiać z autorką o jej badaniach i obserwacjach przestrzeni handlowych, zaplanuj wizytę w Galerii Pusta między 18 września a 12 października.

Na podstawie: Katowice Miasto Ogrodów