Kolejowy plan dla Polski nagrodzony w Katowicach. To projekt na dekady

Na gali w Katowicach pojawiła się nagroda, za którą stoi znacznie więcej niż pojedyncza inwestycja. Zintegrowana Sieć Kolejowa ma wyznaczać kierunki rozwoju polskich połączeń – od Kolei Dużych Prędkości po trasy regionalne i lokalne. Projekt Portu Polska i PKP Polskich Linii Kolejowych wyróżniono tytułem Urban Innovator 2026. Dla pasażerów najważniejsze będą jednak nie same tory, lecz łatwiejsze przesiadki, dojazd do stacji i bardziej przewidywalny rozkład jazdy.

Nagroda za planowanie kolei w perspektywie wielu dekad

Zintegrowana Sieć Kolejowa otrzymała wyróżnienie podczas gali Kongresu Nowej Mobilności. Nagroda Urban Innovator 2026 jest przyznawana inicjatywom, które wskazują nowe kierunki rozwoju polskich miast. W imieniu Portu Polska nagrodę odebrał Piotr Rachwalski, członek zarządu spółki odpowiedzialny za kolej.

ZSK powstała po ponad dwóch latach prac prowadzonych wspólnie przez Port Polska i PKP Polskie Linie Kolejowe. Wyniki projektu przedstawiono w czerwcu 2026 roku. Dokument opisuje przyszły kształt krajowej sieci kolejowej i zakłada lepsze połączenie dużych ośrodków z mniejszymi miejscowościami, także tam, gdzie obecnie dostęp do kolei jest ograniczony.

„Patrzymy w nim na cały system kolejowy, a nie tylko na pojedyncze inwestycje, ale tak, by najważniejszy był pasażer i jego potrzeby” – powiedział Piotr Rachwalski.

Projekt został przygotowany na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. W pracach uczestniczyły także Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Ośrodek Studiów Wschodnich oraz inni partnerzy związani z transportem, samorządami, nauką i biznesem.

Sama nagroda nie oznacza jeszcze rozpoczęcia konkretnych robót w poszczególnych miejscowościach. Jest wyróżnieniem dla koncepcji, która ma wyznaczać kolejność i kierunki rozwoju infrastruktury w kolejnych dekadach. Dla mieszkańców oznacza to, że ewentualne zmiany w rozkładach, połączeniach czy dostępności stacji będą zależeć od dalszych decyzji inwestycyjnych.

Kolej ma zaczynać się przed wejściem do pociągu

Podczas kongresu eksperci Portu Polska przedstawiali rozwiązania, które mają uzupełniać rozwój samych linii kolejowych. Jednym z nich są Lokalne Huby Mobilności. W takich węzłach kolej miałaby łączyć się z komunikacją miejską, transportem dowozowym, wygodnymi trasami pieszymi i infrastrukturą wokół dworców.

Takie podejście ma znaczenie również dla codziennych podróży w aglomeracjach. Stacja może znajdować się blisko torów, a mimo to pozostawać trudna do osiągnięcia, jeśli brakuje dogodnego autobusu, bezpiecznego dojścia albo sprawnej przesiadki. Planowanie kolei razem z transportem lokalnym ma ograniczyć ten problem.

Drugim uzupełnieniem ZSK jest Horyzontalny Rozkład Jazdy. Zakłada on stworzenie stałego, cyklicznego układu połączeń w całym kraju. Dzięki temu podróżni mieliby łatwiej planować przejazdy między różnymi liniami i przewoźnikami, a przesiadki byłyby bardziej przewidywalne.

„Zintegrowana Sieć Kolejowa łączy wiedzę, narzędzia i wdrożenie” – wskazał Michał Jasiak, zastępca dyrektora Podprogramu Kolejowego Portu Polska.

Jak dodał, punktem wyjścia dla planu jest Kolej Dużych Prędkości oraz inwestycje, które mają zmienić układ krajowej sieci i skrócić czas podróży.

Rozmowy o dworcach, przesiadkach i przyszłości transportu

Przedstawiciele Portu Polska uczestniczyli w kilku panelach Kongresu Nowej Mobilności. Piotr Rachwalski mówił o postępie prac kolejowych i potrzebie dalszej modernizacji sieci. Michał Jasiak przedstawiał wnioski dotyczące Horyzontalnego Rozkładu Jazdy podczas dyskusji o integracji transportu publicznego.

Pozostałe wystąpienia dotyczyły między innymi:

• znaczenia zintegrowanej mobilności dla rozwoju miast,
• łączenia transportu między miejscowościami,
• projektowania dworców z uwzględnieniem potrzeb pasażerów,
• Lokalnych Hubów Mobilności i współpracy z samorządami.

W tegorocznej edycji kongresu wzięło udział ponad 550 panelistów z całego świata. Program obejmował 250 sesji merytorycznych, a wydarzeniu towarzyszyło EXPO nowoczesnych technologii. Wśród tematów znalazły się zrównoważony transport, nowe technologie oraz planowanie rozwoju miast.

Zintegrowana Sieć Kolejowa ma połączyć te obszary w jeden długoterminowy plan. O jego znaczeniu dla pasażerów zdecyduje nie tylko budowa nowych linii, lecz także to, czy podróż do stacji, przesiadka i dalszy dojazd będą tworzyć spójny łańcuch.

na podstawie: portpolska.pl (CPK).